«8D06102 - IT менеджмент» мамандығы бойынша философия докторы (PhD) дәрежесін алу үшін Ахаева Жанар Берикбаевна диссертациясын қорғауы
Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде философия докторы (PhD) дәрежесін алу үшін Ахаева Жанар Берикбаевна «8D06102 – IT менеджмент» білім беру бағдарламасы бойынша «Смарт қалалардың үлкен деректерімен жұмыс істеуге арналған ақпараттық жүйе» тақырыбында диссертациясы қорғалады.
Диссертация Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің «Ақпараттық технологиялар және инженерия жоғары мектебі» кафедрасында орындалды.
Қорғау тілі - орыс тілінде
Ресми рецензенттер:
Абдилдаева Асель Асылбековна - Доцент (міндетін атқарушы)
КОЗБАКОВА АЙНУР ХОЛДАСОВНА - философия докторы (PhD), қауымдастырылған профессор
Диссертациялық кеңестің уақытша мүшелері:
Адамова Айгуль Дюсенбиновна - философия докторы (PhD)
Оразбеков Жасұлан Нұрлесұлы - философия докторы (PhD), Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті
Стукач Олег Владимирович - ғылым кандидаты, доцент
Ғылыми кеңесшілері:
Закирова Алма Булатовна
Жмудь Вадим Аркадьевич
Қорғау 2024 жылғы 28 маусым, сағат 11:00 Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің «8D06102 – IT менеджмент» мамандығы бойынша «8D061 – Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар» кадрларды даярлау бағыты бойынша диссертациялық кеңесте өтеді. Диссертациялық кеңес мәжілісі онлайн форматта өткізіледі деп жоспарлануда.
Сілтемесі: https://clck.ru/3ApBW8
Мекен-жайы: г. Астана, ул. А. Пушкина, 11, учебный корпус №2, ауд. №222.
Аңдатпа (қаз.): АННОТАЦИЯ 8D06102 – «IT менеджмент» білім беру бағдарламасы бойынша философия докторы (PhD) дәрежесін алуға ұсынылған «Смарт қалалардың үлкен деректерімен жұмыс істеуге арналған ақпараттық жүйе» Ахаева Жанар Берікбаевнаның диссертациялық жұмысы Ақылды қалаларда үлкен деректермен жұмыс істеу үшін ақпараттық жүйенің қажеттілігі мен өзектілігі қалалық операциялар, IoT құрылғылары және азаматтар шығаратын деректердің көбеюіне байланысты. Бұл деректерді көлік, энергияны басқару және коммуналдық қызметтер сияқты қала өмірінің әртүрлі аспектілерін жақсарту үшін пайдалануға болады, бірақ олар тиімді сақтауды, өңдеуді және талдауды қажет етеді. Мұндай жүйе үлкен көлемдегі деректерді тиімді сақтауға, өңдеуге және талдауға мүмкіндік береді, қаланы жоспарлау және басқару кезінде теңдестірілген шешімдер қабылдау үшін қажетті ақпаратты береді. Осы мәселелер әлі де түпкілікті шешілмегенін ескере отырып, осы диссертациялық зерттеудің тақырыбын өзекті және іс жүзінде маңызды деп санауға болады. Диссертациялық зерттеудің мақсаты – ақылды қалада суды тұтынуды болжау үшін ақпараттық жүйені әзірлеу. Зерттеу нысаны – Астана қаласында су тұтынуды болжау болып табылады. Зерттеу пәні – суды тұтынуды есепке алу, талдау және болжау бойынша ақпараттық жүйенің моделі Зерттеу әдістері. Қойылған міндеттер келесі ғылыми әдістерді қолдана отырып шешілді: ғылымометриялық талдау және ақылды қала пәндік саласындағы АКТ классификациясы, ақпараттық-аналитикалық және статистикалық талдау, Математикалық модельдеу, Машиналық оқыту. Зерттеу міндеттері. Зерттеу мақсатына жету үшін келесі өзара байланысты міндеттер қойылып шешілді: 1. Қажеттіліктер мен мәселелерді талдау, ақылды қала тұжырымдамасымен байланысты қалалар. 2. Қалалық басқарудың тиімділігін жақсарту, тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсарту және ресурстарды пайдалануды оңтайландыру үшін жаңа ақпараттық жүйелерді әзірлеу және енгізу мүмкіндігін зерттеу. 3. Заттар интернеті, Машиналық оқыту сияқты жаңа технологияларды енгізудің ақылды қалаларды дамытуға әсерін зерттеу. Зерттеудің ғылыми жаңалығы: - зерттеудің негізгі бағыттарын анықтауға мүмкіндік беретін «Ақылды қаланы» зерттеу саласында инфокоммуникациялық технологиялардың кеңейтілген таксономиясы құрылды; - басқарудың ақпараттық жүйесінің прототипі әзірленді және күйді бағалаудың жаңа алгоритмдері ұсынылды, олар ішінара және толық емес байқау жағдайында пайдаланылатын болады және нақты уақыт режимінде жүйенің күйін тиімді бағалауды қамтамасыз етеді. - үлкен деректер негізінде Машиналық оқыту, талдау және болжау жүргізілді. Өтініш берушінің жеке үлесі. Теориялық және қолданбалы зерттеулердің негізгі ғылыми нәтижелерін, диссертацияда баяндалған қорытындыларды автор өз бетінше алды. Бірлескен авторлықта жарияланған жұмыстарда өтініш берушіге міндеттерді қоюға, модельдер мен алгоритмдерді әзірлеуге, сондай-ақ оларды бағдарламалық – аппараттық іске асыруға және эксперименттік зерттеулер жүргізуге байланысты едәуір бөлігі тиесілі. Нәтижелерді іске асыру. Бағдарламалық қосымша түріндегі ақпараттық жүйені әзірлеу және нәтижелерді эксперименттік сынақтан өткізу Астана Су Арнасы МКК деректері негізінде жүргізілді. Диссертацияда ұсынылған модельдер, әдістер мен алгоритмдер «Астана Су Арнасы» МКК компаниясына енгізіледі, бұл тиісті хатпен расталады. 2024 жылғы 03 мамырдағы № 45419 бағдарламалық қамтамасыз етуге авторлық куәлік алынды. Жұмысты және басылымды апробациялау. Жұмыстың негізгі ережелері мен ғылыми нәтижелері халықаралық ғылыми конференцияларда баяндалды және талқыланды: Диссертация тақырыбы бойынша 8 авторлық баспа жұмысы, оның ішінде Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Білім және ғылым саласындағы сапаны қамтамасыз ету Комитеті ұсынған басылымдарда 4 мақала жарияланды: 1. Ақылды қаланның зияткерлік көлікжүрісі модельді үлкен деректі өндіріс процесі-ғылыми журнал хабаршы атындағы ЕҰУ.Л. Н. Гумилева, Астана, 2021 ж.б. 64-75. 2. "Ақылды қалаларындағы" мультиагенттік жүйені талдау-ғылыми журнал хабаршы атындағы ЕҰУ.Л. Н. Гумилева, Астана, 2022 ж.б. 7-20. 3. Машиналық оқытуға негізделген зияткерлері электржүйлері-ғылыми журнал хабаршы атындағы ЕҰУ.Л. Н. Гумилева, Астана, 2022 ж. б. 30-38. 4. Смарт қаланның ТКШ ресурстарын тиімді режимде ұстау үшін мультиагенттік жүйені әзірлеу-ЕҰУ хабаршысы ғылыми журналы. Л. Н. Гумилева, Астана, 2023 ж. б. 127-136.; 2 мақала Scopus базасында индекстелетін басылымдарда жарияланған: 1. Remote Sensing Technique to Recognise Physical Characteristics of Water Bodies of the Republic of Kazakhstan. Ingénierie des Systèmes d’Information Vol. 28, No. 2, April, 2023, pp. 367-373 Journal homepage: http://iieta.org/journals/isi 44 percentile. 2. System of a self-organizing virtual secure communication channel based on stochastic multi-layer encryption and overlay technologies Journal of Theoretical and Applied Information Technology 31st Vol.100. No 16, August, 2022.рр.4918-4927, http://www.jatit.org/volumes/Vol100No16/3Vol100No16.pdf; 2 мақала халықаралық шетелдік конференциялардың жинақтарында жарияланған: 1. Үлкен деректерді талдаудың ақылды қалалардың дамуына әсері. International SCIENCE REVIEWS Natural Sciences and Technologies series Нұр-сұлтан, 2020 Б. 52-61. 2. Theoretical and Methodological Analysis of the Essence of Distance Learning in Smart Cities of Kazakhstan. IBS Scientific Workshop Proceedings, Германия, 2020 Б. 19-28 Диссертацияның құрылымы. Диссертация нормативтік сілтемелерден, анықтамадан, белгілеуден және қысқартудан, кіріспеден, үш бөлімнен, пайдаланылған көздер тізімінен, 5 қосымшадан тұрады.
Зерттеулерді этикалық бағалау жөніндегі комиссияның қорытындысы
Диссертациялық кеңестің шешімі
Диссертация қорғауының бейнежазбасы: https://youtu.be/DRpho0nMwnw
