ЕҰУ-де Қазақстандағы атом энергетикасын дамыту перспективалары талқыланды

Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде Қазақстанда атом электр станцияларын салу жөніндегі референдумға арналған «Қазақстандағы атом энергетикасын дамыту перспективалары» атты дөңгелек үстел өтті. Іс-шараны ЕҰУ Физика-техника ғылымдары институтының «Ядролық физика, жаңа материалдар және технологиялар кафедрасы» ұйымдастырды.

Дөңгелек үстелдің негізгі тақырыбы Қазақстандағы атом электр стансаларының құрылысы бойынша пікір алмасу болды. Талқылауға ЕҰУ оқытушылары, студенттер және қонақтар қатысты.

Дөңгелек үстелдің модераторы, ЕҰУ Физика-техника ғылымдары институтының ядролық физика, жаңа материалдар және технологиялар кафедрасының профессоры Айдар Морзабаев айтуынша:

«Біздің міндетіміз – Қазақстан халқына атом энергетикасы саласындағы жағдайды, қазір біз үшін Қазақстанда атом электр стансасын салу қаншалықты маңызды екенін нақты түсіндіру және саналы таңдау жасауға көмектесу. . Біздің халқымыз Семей полигоны жабылғалы бері радиофобияға өте бейім болғанын білеміз, «атом», «ядро энергиясы» деген сөздерді естігенде кенеттен үрей пайда болады. Шындығында, уақыт өзгеруде, ядролық проекторлардың әрбір кейінгі жобасы, әсіресе талаптары күшейтіліп жатқан станциялар қауіпсіз бола түсуде. Әрине, олар толығымен қауіпсіз деп айту мүмкін емес, өйткені бұл техника. Дегенмен, атом электр станцияларының барлық кейінгі нұсқалары алдыңғыларға қарағанда қауіпсіз. Оның үстіне бұл станцияларда қоршаған ортамен тікелей байланыс жоқ. Сондай-ақ, атом электр станциялары жабық форматта болатын атом энергиясын ғана емес, сонымен қатар электр және жылу энергиясын да өндіретінін есте ұстаған жөн. Ең жоғары тиімділікке энергияның екі түрін де бір уақытта өндіретін станциялар қол жеткізеді: электрлік және жылулық, осылайша тиімділікті арттырады. Өкінішке орай, атом электр стансаларының құрылысына қатысты қоғамда көріп жүрген күдіктің бәрі білімсіздіктен туындап отыр».

Сондай-ақ А.Морзабаев атом электр станцияларының заманауи нұсқалары туралы ақпарат берді.

ЕҰУ Физика-техника ғылымдары институтының «Ядролық физика, жаңа материалдар және технологиялар» кафедрасының доценті Нұрлан Амангелді атом электр станцияларымен байланысты экологиялық проблемалар мен энергетикалық қауіпсіздік туралы айтты.

"Қазір қоғамда атом электр станциясы қажет пе және ол біздің еліміз үшін қаншалықты қауіпсіз екендігі туралы пікірталастар жүріп жатыр. Бірақ ғалымдардың айтуынша, атом электр станциясының қауіпсіздігі тұрғысынан халық алаңдамауы керек. Айта кету керек, біздің елімізде кез-келген металлургия зауытында радиациялық қалдықтарды сақтау ережелері бар. Айта кетейік, қазір Жапония мен Франция ғалымдары радиациялық қалдықтарды қайталама отын ретінде пайдалануға мүмкіндік беретін жаңа технологияны бірлесіп әзірлеуде. Қазақстанда АЭС салудың орындылығын экологтар да мойындап отыр", - деді ол.

Сондай - ақ, "ядролық физика институты" РМК Астана филиалының өкілі Дмитрий Шлимас-"Қазақстандағы атом энергетикасын дамыту перспективалары", ЕҰУ физика – техникалық ғылымдар институтының ядролық физика, жаңа материалдар мен технологиялар кафедрасының аға оқытушылары Бақытжан Оразбеков – "3+ буынның заманауи реакторларындағы қауіпсіздік шаралары" және Айсұлу Нығыманова -  л. Н.Гумилев атындағы ЕҰУ-дағы ядролық сала үшін кадрларды даярлау" тақырыбында баяндамалар жасады.

Ұсынылған баяндамалар бойынша пікірталас өтті. ЕҰУ Физика-техникалық ғылымдар институтының 1 курс студенті Дильназ Акамбаева да өз пікірімен бөлісті:

«Егер қазір Қазақстандағы кеніштердің жағдайына көз жүгіртсек, жекелеген шахталардың қаншалықты қауіпті жұмыс істеп жатқанын көреміз. Көптеген жазатайым оқиғалар орын алады. Сондай-ақ, шахталар біздің экологиямызға үлкен зиян келтіреді.  Менің ойымша, шахталар мен жерден ресурстарды тұтыну қазір өте перспективалы емес. Егер бұрын біз Қазақстанда көптеген ресурстар бар екенін және оларды шексіз жылдар бойы пайдалана алатынымызды мақтан тұтатын болсақ, қазір бұлай емес екенін көріп отырмыз және Біз энергияның жаңа түріне көшуіміз керек, ал бұл энергия - атомдық.  Атом электр станциясы қауіпсіз жұмыс істейді деп ойлаймын, өйткені оның жұмысын мамандар қадағалайды.  Мен осы мамандықты мақсатты түрде таңдап, "Ядролық физика" білім бағдарламасы бойынша ЕҰУ-да оқимын. Болашақта Қазақстандағы атом электр станциясында жұмыс істеп, осы саланы дамытқым келеді".