ЕҰУ профессоры Stanford University рейтингі бойынша әлем ғалымдарының 2% қатарына үшінші рет енді

Физика-математика ғылымдарының докторы, профессор және Л. Н. Гумилева атындағы ЕҰУ жалпы және теориялық физика кафедрасының құрметті меңгерушісі, ҚР ҰҒА академигі Ратбай Мырзакулов 2024 жылғы Stanford University рейтингінің нұсқасы бойынша әлемнің үздік ғалымдарының 2% - ына үшінші рет кірді.

Әйгілі қазақстандық физик-теоретик Стэнфорд университетінің екі рейтингінде де Scopus деректер базасындағы жарияланым белсенділігі мен дәйексөздер бойынша ұсынылған.

ЕҰУ профессоры Рәтбай Мырзақұлов соңғы бір жылда ең көп сілтеме жасалған ғалым ретінде екі рейтингке және бүкіл еңбек жолында әлемдегі ең көп сілтеме жасалған ғалымдар тізіміне енді.

Бүкіл әлемдегі ғалымдардың ғылыми зерттеулерінің дәйексөз деңгейін бағалайтын халықаралық рейтингтің нәтижелері осы қыркүйекте жарияланды. Іріктеме 22 кең аймақ пен 176 кіші аймақ бойынша 100000 үздік ғалымдардың еңбектеріне негізделген.

Айта кетейік, белгілі Scopus әлемдік ғылыми деректер базасының деректері бойынша профессор Мырзақұловтың Хирш индексі 51, дәйексөз индексі - 9112 және шетелдік мақалалар саны-329 құрайды.

"Google Scholar" деректер базасына сәйкес ғалымның Хирш индексі-62, дәйексөз индексі-13611, шетелдік мақалалар саны-338.

«Ұлттық қауіпсіздіктің негізі ғылымда жатыр. Ғылыми әлеуетті дамыту – мемлекет тәуелсіздігінің маңызды аспектілерінің бірі. Менің жеткен жетістігім Қазақстанның барлық ғалымдарының, барша қазақстандық ғылымның жетістігі деп білемін», - дейді ЕҰУ жанындағы Халықаралық Еуразиялық теориялық физика орталығының директоры Ратбай Мырзақұлов.

Теориялық Физик Қазақстанда және одан тыс жерлерде ең көп айтылған ғалым ретінде кеңінен танымал. Орталық Азия бойынша Springer баспасында жарияланған ғылыми мақалалардың ең көп саны үшін ғалым 2015 жылы "Top Springer Author" сыйлығының лауреаты деп танылды.

Орталық Азия бойынша жоғары ғылыми көрсеткіштері үшін Ратбай Мырзақұлов Clarivate Analitics (Thomson Reuters) компаниясының нұсқасы бойынша "Ғылым көшбасшысы" сыйлығына ие болды.

Ғалым 2022 жылы ғылыми зерттеу саласындағы ерекше жетістіктері үшін «Scopus Awards Kazakhstan 2022» халықаралық сыйлығымен марапатталды.

Профессор бірнеше жыл қатарынан АРТА агенттігінің нұсқасы бойынша Қазақстан Республикасындағы 50 үздік ЖОО оқытушыларының тізімін бастап келеді.

Thomson Reuters агенттігінің мәліметінше, әлемдегі ең көп сілтеме жасалған мақалалардың 1 пайызына енген қазақстандық ғалымдардың 12 мақаласының 4-уі Рәтбай Мырзақұловқа тиесілі.

Сонымен қатар, ЕҰУ жалпы және теориялық физика кафедрасының құрметті меңгерушісі ғылым және техника саласындағы әл-Фараби атындағы Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, жаратылыстану саласындағы үздік зерттеулері үшін Қ.И.Сәтбаев атындағы сыйлықтың лауреаты ғылым, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері және басқа да көптеген марапаттардың иегері.

Физик шығарған "Мырзакулов теңдеулері" (Myrzakulov equation), сондай—ақ" Мырзакулов —Лакшманан теңдеулері "(Myrzakulov-Lakshmanan equation) және" Мырзакуловтың ауырлық күші " (Myrzakulov gravity) теорияларын әлемдік ғылыми қауымдастық мойындады.

Ратбай Мырзақұлов - Ғылым мен техниканың дамуына елеулі үлес қосқан ғалымдар мен мамандарға арналған мемлекеттік ғылыми стипендиясының алты дүркін иегері (2004-2006 жж., 2008-2010 жж., 2012-2013 жж., 2013-2014 жж., 2015-2016 жж., 2016-2017 жж.,); Scopus ғылыми-аналитикалық платформасының “Researcher of the Year- Scopus Award” номинациясының иегері (2018 ж.).  

Рәтбай Мырзақұлов 1979 жылы  С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің физика факультетін бітірді. 1981-2006 жылдар аралығында ҚазССР Ғылым Академиясы Жоғары энергия физикасы институтында және Физика-техникалық институтында лаборант қызметінен бастап, инженер, кіші ғылыми қызметкер, ғылыми қызметкер, бас ғылыми қызметкер және лаборатория меңгерушісі қызметтерін атқарды. 1984 – 1988 жылдар аралығында аспирантураны Біріккен ядролық зерттеулер институтында (Дубна қ., Ресей) оқыды және 1988 жы44лы П. Лумумба атындағы Халықтар Достығы университетінде (Мәскеу қ., Ресей) “01.04.02 – теориялық және математикалық физика” мамандығы бойынша кандидаттық диссертациясын, 2002 жылы ҚазҰУ – де “01.04.02 – теориялық физика” мамандығы бойынша докторлық диссертациясын  қорғады. 2006 жылы Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетіне жұмысқа шақырылып, “Жалпы және теориялық физика” кафедрасының меңгерушісі қызметіне тағайындалды. Сол кезде университет аясында “Еуразиялық халықаралық теориялық физика орталығын” ашып, орталықты осы күнге дейін басқарып келеді. 2010 жылы Р. Мырзақұлов профессор атағын алды.

Ұзақ жылдар бойы ҚР Білім және ғылым министрлігіндегі жоғары аттестаттау комиссиясының мүшесі болды. 2016 жылдан бастап, Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ-нің физика, ядролық физика және техникалық физика мамандықтары бойынша диссертациялық кеңесінің төрағасы. АҚШ, Жапония, Үндістан, Батыс Еуропа мен Ресейдің халықаралық ғылыми орталықтарында және университеттерінде жұмыс істеді. Атап айтқанда, ол Калифорния университетінде (АҚШ) 1,5 жыл жұмыс істеген. Еуропалық жаратылыстану академиясының академигі (Германия) атанды. ҚР ҰҒА корреспондент-мүшесі. 

Ғылыми-зерттеу жұмыстарындағы ерекше жетістіктері үшін физика және астрономия саласындағы Scopus халықаралық “Scopus Awards Kazakhstan 2022” сыйлығымен марапатталды (15 ноябрь 2022). Сонымен қатар, 2022 жылғы 3 қарашада жарияланған Elsevier ғылыми баспасының соңғы деректеріне сәйкес, Стэнфорд университетінің сарапшылары құрастыратын «Әлемдегі ең беделді ғалымдардың 2%» (World's Top 2% Scientists) екі рейтингінеде   үшінші рет кірді (2024).

Рәтбай Мырзақұлов бірнеше шет елдік ғылыми журналдардың редколлогия мушесі. Мысалы, математика бойынша әлемдегі жетекші «Partial Differential Equations in Applied Mathematics» ғылыми журналының редакциялық алқа мүшесі болып сайланды. Профессор Р. Мырзақұлов жоғарғы білікті ғылыми-педагогикалық мамандар дайындау ісіне үлкен үлес қосып келеді. Оның жетекшілігімен 30-дан астам докторлық, кандидаттық және PhD диссертациялар қорғалды. Республиканың ЖОО-да қазақ, орыс және ағылшын тілідерінде дәріс береді. Қазақстанда теориялық және математикалық физика бағыттарындағы екі ғылыми мектебінің негізін салушы, бірқатар отандық және халықаралық ғылыми жобалардың жетекшісі.

Қазіргі таңда ғалымдарды бағалайтын халықаралық 3 критерий (cілтеме индексі, Хирш индексi, жоғары импакт-факторлы шетел журналдарындағы мақалалар саны)  бойынша профессор Р. Мырзақұлов қазақстандық және Орталық Азия ғалымдары арасында бірінші орынды иеленіп отыр. Рәтбай Мырзақұловтың мақалалары физика және математика бағыттарындағы жетекші рейтингті жоғары импакт-факторлы журналдарда жарияланған, осы күнге дейін 7 монография мен 400-ден аса ғылыми еңбектері жарық көрген.