Ойлау мәдениетін өзгертуден - бірінші курс студентінің білім алу тәжірибесін жаңартуға дейін

Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде өсуге бағытталған ойлау мәдениетін дамытуға және бірінші курстың білім беру бағдарламаларын қайта жобалауға арналған арнайы курс өз мәресіне жетті.

Бағдарламаның ұйымдастырушысы әрі әзірлеушісі – білім беру саласындағы аналитика, диагностика, білім беру бағдарламаларын жобалау, педагогтердің кәсіби дамуы және институционалдық өзгерістерді сүйемелдеу бағытында маманданған Global Nomad Education компаниясы болды.

Курс университеттің оқытушыларын, әдіскерлерін маңызды ортақ мақсат төңірегінде біріктірді. Атап айтқанда, бірінші курс студенттері үшін оқу жылы олардың дайындық деңгейін сынайтын кезең емес, академиялық ортаға саналы түрде бейімделуге, жаңа ойлау дағдыларын меңгеруге және өздерінің жеке даму траекториясын айқындауға мүмкіндік беретін мазмұнды тәжірибеге айналуы тиіс деген өзекті мәселе кеңінен талқыланды.

Бағдарлама барысында қатысушылар бірінші курсты тұтас білім беру траекториясы ретінде қарастырды. Оқытушының білім беру тәжірибесінің авторы және жобалаушысы ретіндегі рөліне, қазіргі заманғы бірінші курс студентін түсінуге, өлшенетін оқыту нәтижелерін қалыптастыруға, тапсырмаларды әзірлеуге, бағалаудың ашықтығын қамтамасыз етуге, кері байланыс беруге және силлабустарды жаңартуға ерекше назар аударылды.

Курс барысында жасалған негізгі қорытындылардың бірі – сапалы силлабус тек формалды құжат немесе тақырыптар тізбесі емес екендігін түсіну болды. Ол студентке пәннің мақсатын, оқу үдерісінің ережелерін, әрекеттердің реттілігін, бағалау критерийлерін, нәтижелерін жақсарту мүмкіндіктерін және қажетті қолдау алу жолдарын айқын көрсететін түсінікті карта болып табылады.

Global Nomad Education компаниясының атқарушы директоры Алмагүл Қанағатова ұсынған практикалық формат бағдарламаға ерекше құндылық берді. Әдістеменің мәні қатысушылардың офлайн және онлайн форматта нақты білім беру жағдайларын талдауында, студенттердің тәжірибесін талқылауында, жасырын академиялық нормаларды анықтауында және бірінші курс пәндеріне енгізуге болатын шешімдерді жобалауында болды. Курс студентке қамқорлық жасау ұғымына да жаңаша көзқарас қалыптастыруға мүмкіндік берді. Бұл талаптарды жеңілдету немесе жекелеген оқытушылардың ерекше күш-жігері туралы емес. Бұл жерде жоғары академиялық стандарттар айқындықпен, өзара құрметпен, сапалы кері байланыспен және үздіксіз даму мүмкіндігімен үйлесетін білім беру ортасын саналы түрде жобалау туралы сөз болып отыр. 

Курстың басты түйіні мынада болды: өзгеріс жаңа құжат үлгісінен емес, оқытушының кәсіби көзқарасының өзгеруінен басталады. Яғни, «Мен нені оқытуым керек?» деген сұрақпен ғана шектелмей, «Студент қандай білім беру жолынан өтеді және оның нәтижесінде нені үйреніп, қандай дағдыларды меңгереді?» деген маңызды сұрақтарға жауап іздеуден басталады.

Профессор-оқытушылар құрамының келесі қадамы өз пәндеріне аудит жүргізу, оқыту нәтижелерін жаңарту, тапсырмалар мен бағалау критерийлерін қайта қарау, түсінікті кері байланысты енгізу және студенттің өз жетістіктерін көріп, нәтижелерін жақсартуына мүмкіндік беретін жағдайлар жасау болмақ.

Университет үшін келесі кезең бірінші оқу жылының бірыңғай нәтижелер моделін қалыптастырумен, білім беру бағдарламалары аясындағы пәндердің өзара сабақтастығын үйлестірумен, силлабус сапасының стандартын әзірлеумен, пилоттық жобаларды іске қосуды және оқытушыларды әдістемелік қолдаудың тиімді жүйесін құрумен байланысты болады.

Редизайн үдерісінің құжаттарды формалды түрде жаңартумен ғана шектеліп қалмауы маңызды. Ол диагностика жүргізуден және пилоттық жобаларды іске қосудан бастап, нәтижелерді талдау мен тиімді тәжірибелерді кеңінен енгізуге дейінгі кезеңдерді жүйелі әрі дәйекті түрде қамтуы қажет.

Өткізілген оқыту білім беру үдерісін жобалаудың ортақ кәсіби тілін қалыптастыруға және оқытушының оқшау жұмыс істеуінен гөрі әдістемелік, ұйымдастырушылық әрі цифрлық қолдау алатын академиялық мәдениетті дамытуға бағытталған маңызды қадам болды.

Бірінші курс тек жекелеген пәндер бойынша білім қалыптастырып қана қоймайды. Ол студенттің университетке, білім алуға, өз мүмкіндіктеріне және болашақ мамандығына деген көзқарасын қалыптастырады. Сондықтан сапалы жобаланған бірінші оқу жылы – әрбір студенттің академиялық жетістігіне, дербестігіне және тұрақты дамуына салынған маңызды инвестиция.