
Инклюзивті ЕҰУИнклюзивті қолдау орталығы
Мүгедектігі бар жандармен қарым-қатынас этикеті жалпы ережесі
Нақты жағдайларға байланысты ұйымдардың қызметкерлері пайдалана алатын мүгедектігі бар адамдармен қарым-қатынас этикасының ережесі бар:
- Адаммен сөйлескенде: мүгедектігі бар адамдармен сөйлескен кезде қатысатын ілеспе немесе сурдоаудармашыға емес, оның өзіне тікелей сөйлеңіз.
- Қол алысу: сізді мүгедектігі бар адамдармен таныстырған кезде, оның қолын қысу табиғи нәрсе: тіпті қолын қозғалту қиынға соғатындар немесе протезді қолданатындар да оң немесе сол қолды сілкіп тастауы мүмкін, бұл кездесетін құбылыс.
- Өзіңіздің және басқалардың есімдерін атаңыз: сіз нашар немесе мүлдем көрмейтін адаммен кездескенде, өзіңізді және сізбен бірге келген адамдарды атаңыз. Егер сізде топта әңгімелесу/талқылау болса, қазіргі уақытта кімге сөйлеп жатқаныңызды түсіндіріп, өзіңізді атаңыз.
- Көмек ұсынысы: егер сіз көмек ұсынсаңыз, оны қабылдауды күтіңіз, содан кейін не істеу керектігін және қалай істеу керектігін сұраңыз.
- Адекваттылық пен сыпайылық: мүгедектігі бар үлкен кісілерге ересектер сияқты қараңыз. Оларға есімімен жүгініңіз және егер сіз жақсы таныс болсаңыз ғана «сен» деп сөйлесіңіз.
- Мүгедектер арбасына сүйенбеңіз: біреудің мүгедектік арбасына сүйену немесе ілу оның иесіне сүйену немесе ілу сияқты және бұл оған ұнамауы мүмкін. Мүгедектер арбасы - оны пайдаланатын адамның өз кеңістігінің бөлігі.
- Зейін мен шыдамдылық: қарым-қатынаста қиындықтарға тап болған адаммен сөйлескенде, оларды мұқият тыңдаңыз. Шыдамды болыңыз, адамның сөйлемді өзі аяқтауын күтіңіз. Оны түзетпеңіз және ол үшін келіссөздер жүргізбеңіз. Ешқашан сіз түсінгендей кейіп танытпаңыз, егер олай болмаса. Түсінгеніңізді қайталаңыз, бұл адамның сізге жауап беруіне және ал сізге оны түсінуге көмектеседі.
- Әңгімелесу ыңғайы: мүгедектер арбасын немесе балдақтарды пайдаланатын адаммен сөйлескенде, сіздің және олардың көздері бір деңгейде болатындай етіп орналасыңыз, содан кейін сөйлесу оңайырақ болады. Ерінді оқи алатындармен сөйлескенде, сізге жарық түсетіндей және сіз анық көрінетіндей етіп орналасыңыз, сізге ештеңе (тамақ, қол т.б. заттар) кедергі жасамауын қадағалаңыз.
- Адамның назарын аудару: нашар еститін адамның назарын аудару үшін қолыңызды бұлғаңыз немесе иығын сипаңыз. Оның көзіне тіке қарап, анық сөйлеңіз, бірақ нашар еститіндердің бәрі ернінен оқи алмайтынын есте сақтаңыз.
- Егер сіз байқамай көрмейтін немесе естімейтін адамға «Көрісеміз» немесе «Сіз бұл туралы естідіңіз ба?» деп айтып қойсаңыз ыңғайсызданудың қажеті жоқ.
